Birçok yazımda değindiğim gibi, internet artık bir boş zaman uğraşısı ya da geyik yapmak için gezinilen bir kavramdan çok daha fazlası. Hayatını internetten kazanan koca bir nüfus var. Belki de Amerika’da 2005 yılında insanların internet üzerinden 110 milyar $’lık alışveriş yaptığını söylemek, ne kadar ciddi olduğumuzu göstermeye yeter. Ama eğer yetmiyorsa, aşağıda analiz edeceğim konuyu, çok dikkatli takip etmenizi tavsiye ederim…

Çin’de yaklaşık 500.000 kişiyi istihdam eden bir sektör var, birçok ‘fabrika’ ya da ‘çiftlikten’ oluşan. Çiftlik deyince, yanlış anlaşılmasın. World of Warcraft oyununun oynanabilmesi için minimum özellikleri taşıyan, 24 saat internete bağlı PC’lerden oluşan koca bir ağ…

Bu 500.000 kişi, onikişer saatlik vardiyalar ile işe gidip geliyor. Yani aynı bilgisayarı günde iki kişi kullanıyor. İşe başlayacak olan kişi, bilgisayarını açıyor, World of Warcraft oyununu başlatıyor, kendi kullanıcı adı ve şifresini giriyor…

World of Warcraft, MMORPG (Massively Multiplayer Online Role Playing Game - Çok Fazla Oyunculu Rol Üstlenme Oyunu) tipi oyunların en popüleri. MMORPG tipi oyunların toplam kullanıcısı on milyonlar seviyesinde ifade ediliyor. Aynı anda online olan oyuncuların sayısı ise ortalama 1-2 milyon civarında. Oyunda Second Life tarzı, olabildiğince geniş, detaylı bir dünya var. Sayısız şehir var ve büyük şehirlerin nüfusları milyonlara ulaşıyor. Ve tüm bu milyonlar, gerçek birer karakter. Second Life’tan farklı olarak, World of Warcraft tarzı oyunların amacı, belli bir alanda özelleşmek, yeteneğini geliştirmek, puan kazanmak, level atlamak ve sıralamalarda yükselmek. Bunları yapmak için ise, oyunda sistemin yarattığı sonsuz sayıda yaratığı öldürmek, madende çalışmak, silahlar kazanmak gerekiyor. Tüm bu hareketler, puan olarak kullanıcıya yansıyor. Ve bu puanlar belli seviyelere eriştiğinde, level atlanıyor. World of Warcraf’ın yapımcısı Blizzard’a yöneltilen eleştirilerden en önemlisi, puan toplama ve level atlama işinin, bağımlılık yaratacak kadar uzun sürmesi…

Bu oyunun üyelerinden çoğu batılı, aylık üyelik ücreti olan 15$’ı ödemeye gönüllü, gelirleri yeterli insanlar. Eksik olan şey ise zamanları. Yüksek level’lara ulaşmak için öldürmeleri gereken tüm yaratıklarla uğraşmaya, maden kazmaya zamanları yok. Bundan dolayı, oyun içindeki alışveriş noktalarında rastladıkları diğer oyunculardan silah, mühimmat ve World of Warcraft para birimi olan "altın" satın alıyorlar…

İşin en canalıcı kısmı bu noktada başlıyor. Altına olan talebin çok, arzın yetersiz olduğunu gören girişimciler, dünyada iş gücünün en ucuz olduğu Çin ve Hindistan’da World of Warcraft altın çiftlikleri kuruyor. Diğer türlü işsiz olan birçok insana temel bilgisayar ve World of Warcraft eğitimi veriliyor, yeni bir hesap açılıyor ve bu insan bir anda World of Warcraft’ın yarattığı sanal altın madeni işçisi haline geliyor…

Aylık geliri ortalama 250$’a kadar ulaşabilen bu ‘madenciler’, tüm günlerini World of Warcraft’ta dolaşıp, çevrede gördükleri yaratıkları öldürerek ve madencilik yaparak harcıyor, karşılığında ise World of Warcraft altını topluyor. 12 saatlik vardiyaları bittiğinde, günlük hasılatlarını çiftlik sahibine transfer ediyorlar. Çiftlik sahibi, topladığı yüklü miktarda WoW altınını, ebay’de satışa çıkarıyor. Ve birkaç paragraf önce bahsettiğimiz, altın kazanmaya zamanı yetmeyen batılı oyuncular, ebay’de listelenen bu altınları $/TL gibi global bir orana sahip $/Wow altını kurundan satın alıyorlar. Düzeltiyorum, alıyorlardı… Çünkü ebay yakın zamanda "sanal para ve malzeme" satışını yasakladı…

Sadece Çin’de en az 500.000 kişiyi istihdam eden bir sektörün önünü ebay’in aldığı kararın bir anda tıkayacağı beklentisi çok yersiz. Sadece bu işe odaklanan, IGE isimli tek taraflı MMORPG borsası, bu boşluğu uzun süredir zaten dolduruyor. IGE‘de çoğu popüler MMORPG oyununun parasından bulmak mümkün. Fakat problem olan kısmı, tek taraflı olması. Satıcılar, ellerindeği stoğu listeleyemiyorlar. IGE bu işi tek elden yapıyor.

WoW Çiftliklerinin temel durumunu anlatan yazı bu noktaya kadar. Fakat bu yazıyı bugün yazmamın sebebi, sektörün önünü açacak çok önemli bir gelişmenin bugün yaşanmış olması. IGE’nin çok iyi yönetemediği World of Warcraft altını borsası, yeni bir web sitesi sayesinde patlama yapmaya hazır. Altın alıcılarıyla satıcılarını aynı sitede buluşturan, bütün fiyatlandırmanın alıcı ile satıcı arasındaki anlaşmaya dayandığı, bir anlamda "WoW altının ebay’i" olan Sparter.com, bugün itibariyle tüm fonksiyonlarıyla çalışır durumda.

Sparter tamamiyle bir borsa. Satıcı iseniz, satmak istediğiniz fiyatı ve miktarı giriyorsunuz. Alıcılar bu listeleri inceliyor, sizin daha önceki işlemlerinizden aldığınız değerlendirme puanına bakıyor. Güvenilir bir satıcıya benziyorsanız, anlaşmayı sağlıyorsunuz ve Çin’deki çiftliklerde sanal altın çıkaran madencilerin emeği, bu borsa üzerinden bir anda maaşınız kadar gerçek dolar banknotlarına dönüşüyor.

Borsanın açılması ile birlikte, arz toplamı arttığından, pazar daha verimli bir hale geliyor. Bunu da aşağıdaki fiyat grafiği gösteriyor:

Sarı grafik, Sparter sitesinde borsa açılmadan önce, sitenin satttığı altınların kur oranını gösterirken, çok yeni olan kırmızı grafik, borsa açıldıktan sonra pazarda oluşan serbest fiyat ortalamasını gösteriyor.

Aslında bu hikaye, ilk bakışta farkedilemeyecek çok önemli sonuçlar içeriyor. Küreselleşme sayesinde, Çin’de ve Hindistan’da 500.000 kişi sanal bir oyun için istihdam edilebiliyor. Bu 500.000 kişinin emeği, borsa görevi gören bir internet sitesinde gerçek değere dönüşebiliyor. Sanal parayı satın alan oyuncular, motivasyonlarını kaybetmedikleri için oyun oynamaya devam edip, her ay oyun yapımcısına üyelik aidatı üzerinden para kazandırmaya devam ediyor. Oyun yapımcısı, kazandığı parayı pazarlamaya yatırıp, yeni oyuncular çekiyor. Her yeni oyuncunun altın ihtiyacını karşılamak için birkaç işsiz Çinli ya da Hint daha iş buluyor. Peki, burada kaybeden kim?

Araştırmaya devam etmek isteyen meraklılara, çok zengin birkaç öneri:

• World of Warcraft Resmi Sitesi - Oyunun detaylarını okumak için daha iyi bir yer yok.
• GigaOM’un konu hakkında analizi.
• New York Times gazetesinin haberi.
• MTV’nin video haberi.
• UC San Diego lisansüstü öğrencisi Ge Jin’in konu ile ilgili araştırmalarını yayımladığı web sitesi.
• Ge Jin’in belgesel tadında videosu